Jak utrzymać dobrą więź z dorastającym dzieckiem?

Pozytywna i stabilna więź dziecka z rodzicami lub opiekunami to jeden z najważniejszych filarów zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz jeden z podstawowych czynników chroniących je przed ryzykownymi zachowaniami (np. piciem alkoholu, sięganiem po narkotyki czy wagarowaniem).

O ile rodzicom stosunkowo łatwo jest poczuć swój wpływ na zachowanie i samopoczucie młodszego dziecka, o tyle w relacji z nastolatkiem nie jest to już tak proste i oczywiste. Dorosłym może być bowiem o wiele łatwiej poczuć się dobrymi rodzicami, gdy dziecko otwarcie mówi o swojej miłości czy pokazuje swoim zachowaniem przywiązanie. W okresie nastoletnim, gdy dziecko demonstruje swoją niezależność i nie zawsze przyznaje się do tego, jak ważni są dla niego rodzice, dorosłym może być znacznie trudniej doceniać wpływ, jaki mają na swoje dorastające dzieci i zauważyć, jak, często skrycie, tak na prawdę liczą się one ze zdaniem swoich rodziców. Tymczasem dobra więź z rodzicami lub opiekunami jest jednocześnie tym, co w dużej chroni je przed negatywnymi wpływami otoczenia.

Będąc rodzicem warto pamiętać, że prowadzone na przestrzeni lat badania potwierdzają, że dobra więź rodziców lub opiekunów z nastoletnim dzieckiem, oparta na wzajemnym szacunku i otwartej komunikacji, uodparnia je na negatywne wzorce i wpływy. To z kolei zwiększa szanse na to, że nastoletnie dziecko nie będzie sięgało po alkohol czy inne używki w przyszłości.

Jeżeli chcesz utrzymać dobrą więź z nastoletnim dzieckiem:

  • okazuj swoje zainteresowanie przeżyciami i sprawami ważnymi dla nastolatka – pomogą Ci w tym umiejętności aktywnego słuchania i teoria multikomunikacji T.S. von Thuna;
  • unikaj pouczania, krytykowania, grożenia czy wyśmiewania się z nastolatka – taki sposób porozumiewania się wpływa niszcząco na relacje i może sprawić, że młody człowiek będzie szukał akceptacji w niekoniecznie pozytywnych grupach rówieśniczych (więcej dowiesz się czytając o języku porozumienia i języku przemocy) ;
  • nazywaj emocje nastolatka i rozwijaj jego umiejętność radzenia sobie z nimi – dowiedz się więcej o funkcjach emocji i odzwierciedlaniu uczuć; dzięki temu Twoje nastoletnie dziecko będzie lepiej rozumiało to, co samo przeżywa i co w związku z jego zachowaniem przeżywają inni oraz rozwinie umiejętność panowania nad sobą;
  • bierz pod uwagę chwiejność emocjonalną nastolatka – zmiany, które zachodzą w okresie dojrzewania sprawiają, że  jest mu trudniej zapanować nad swoimi przeżyciami; nie znaczy to, że nie powinieneś na to reagować;
  • akceptuj to, że nastolatek może mieć inne zdanie lub poglądy w różnych sprawach – nie naciskaj na ich zmianę, ale staraj się pokazać, dlaczego myślisz w taki, a nie inny sposób;
  • podejmując rodzinne decyzje (np. dotyczące planów na spędzenie czasu wolnego, wakacji, wspólnych spraw itp.), bierz pod uwagę zdanie nastolatka;
  • rozwiązując konfliktowe sytuacje, nie zwracaj się do nastolatka z pozycji władzy, staraj się raczej mówić o własnych odczuciach, oczekiwaniach i, co najważniejsze, próbuj zrozumieć jego racje;
  • bądź otwarty na to, że młody człowiek potrzebuje mieć coraz większy wpływ na swoje życie (np. na sposób ubierania się, wystrój pokoju czy zainteresowania) – nie rezygnuj przy tym z ustalenia domowych zasad dotyczących takich spraw, jak np. godziny powrotu do domu, zakaz picia alkoholu;
  • szanuj jego prywatność – akceptuj, że ma on swoje sprawy, o których nie chce rozmawiać z rodzicami, o ile nie są one związane z ryzykownymi zachowaniami;
  • proponuj wspólne aktywności w czasie wolnym – nie zrażaj się okazywanym brakiem zainteresowania czy odmową; pamiętaj, że nastolatek potrzebuje czuć, że jesteś, gdy będzie Cię potrzebował;
  • pamiętaj, że pozytywne relacje z rówieśnikami są młodemu człowiekowi niezwykle potrzebne na tym etapie rozwoju – nie traktuj więc wzmożonego zainteresowania nastolatka rówieśnikami jako dowód na to, że przestałeś być najważniejszą i znaczącą osobą w jego życiu;
  • zadbaj o to, aby dziecko miało swoją własną przestrzeń – jeżeli nie może mieć swojego pokoju, niech ma np. biurko, które jest tylko do jego dyspozycji).

 


Napisany przez:

Kinga Sochocka – certyfikowana psychoterapeutka, pedagog.

Współzałożycielka Fundacji Poza Schematami. Prowadzi psychoterapię dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych w ramach własnej praktyki terapeutycznej w Warszawie. Współautorka programów profilaktycznych o potwierdzonej skuteczności: „Wspólne kroki w Cyberświecie” (dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym) oraz „Moje życie, mój wybór” (dla młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie w stopniu lekkim). Autorka i współautorka licznych publikacji i artykułów z zakresu profilaktyki zachowań ryzykownych skierowanych do dzieci, młodzieży, rodziców i specjalistów. Od kilku lat prowadzi szkolenia z zakresu umiejętności psychologicznych dla specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą.



 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *