Cztery uszy w związku – część I

Szacunek, otwarta komunikacja i wzajemne zrozumienie to jedne z najważniejszych filarów każdej bliskiej relacji, a w szczególności związku. Jednocześnie nieporozumienia czy konflikty, które nierzadko pojawiają się w codziennych interakcjach z bliskimi ilustrują, jak skomplikowany i niełatwy jest proces wzajemnego zrozumienia. I choć umiejętność słuchania i adekwatnego reagowania na komunikaty płynące od drugiej osoby nie jest sprawą prostą, każdy z nas może się jej nauczyć.

Interpretacje a intencje

Wiele konfliktów pojawiających się w związkach wynika z trudności w nadawaniu adekwatnego znaczenia wypowiedziom partnera czy partnerki. Czasem z pozoru niewielkie nieporozumienie wywołuje silne emocje i prowadzi do eskalacji konfliktowej sytuacji. Co może się wydarzyć, gdy kobieta, szukając zrozumienia, podzieli się z partnerem tym, jak poczuła się niesprawiedliwie oceniona przez koleżankę z pracy, a w odpowiedzi usłyszy zdawkową poradę o tym, w jaki sposób powinna była się zachować w tej sytuacji? Ona: Poczuje się niezrozumiana? Uzna, że w przyszłość nie warto o tych sprawach wspominać? Poirytowana odpowie, że więcej nie będzie z nim o tym rozmawiać? On: poczuje się niezrozumiany? Uzna, że w przyszłości nie warto się odzywać? Poirytowany odpowie, że nigdy nie wiadomo, o co jej chodzi? Ona i On: w kolejnych minutach będą prawdopodobnie przerzucać się niemiłymi komentarzami, oskarżając siebie wzajemnie o brak zrozumienia czy robienie „z igły widły”? W efekcie oboje mogą poczuć się urażeni, niezrozumiani i źle potraktowani.

Wielu z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, że nasze interpretacje czyichś słów mogą być różne od rzeczywistych intencji i znaczenia przypisywanego im przez partnera. Wielu z nas przyzwyczajonych jest do traktowania cudzych wypowiedzi jako jednoznacznych, zawierających określone znaczenie (zazwyczaj zgodne z tym, co sami myślimy). W efekcie nie zastanawiamy się zbyt długo, czy to, w jaki sposób sami rozumiemy słowa partnera jest zgodne z jego intencją.

Tymczasem każda wypowiedź może potencjalnie zawierać wiele różnych znaczeń i odwoływać się do różnych obszarów naszego codziennego życia. Bogactwo potencjalnych informacji, które możemy odczytać w wypowiedziach naszych bliskich otwiera z jednej strony pole do wzajemnego poznawania siebie i – co za tym – do rozwijania/pogłębiania więzi. Z drugiej jednak strony, komplikując ten proces, otwiera przestrzeń na nieporozumienia i konflikty. W zależności od przyjmowanej interpretacji, możemy w różny sposób postrzegać partnera – od osoby, która próbuje przybliżyć nam swoje stanowisko, potrzebuje naszej pomocy czy mówi o swoim samopoczuciu, po osobę, która nas atakuje i nie liczy się z naszymi uczuciami.

Cztery uszy

Friedman Shulz von Thun był badaczem, który zauważył, że każda wypowiedź może potencjalnie zawierać w sobie kilka różnych znaczeń. Uporządkował je i wyodrębnił z nich cztery kategorie-płaszczyzny, do których się one odnoszą:

  • ucho rzeczowe (płaszczyzna rzeczowa) – słuchając tym uchem w komunikatach drugiej osoby słyszymy przede wszystkim opis faktów i zdarzeń, do których się one odnoszą;
  • ucho apelowe (płaszczyzna apelowa) – dzięki niemu możemy usłyszeć, czego druga osoba od nas potrzebuje i oczekuje;
  • ucho terapeutyczne (płaszczyzna ujawniania siebie) – pozwala nam na uzyskanie informacji o stanie emocjonalnym rozmówcy;
  • ucho drażliwe (płaszczyzna relacyjna) – pomaga nam dowiedzieć się, co myśli o nas nasz rozmówca i w jaki sposób przeżywa łączącą nas relację.

Przeczytaj też:

Cztery uszy w związku – część 2.

Cztery uszy w związku – cześć 3.

 


Napisany przez

Kinga Sochocka – certyfikowana psychoterapeutka, pedagog.

Współzałożycielka Fundacji Poza Schematami. Prowadzi psychoterapię dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych w ramach własnej praktyki terapeutycznej w Warszawie. Współautorka programów profilaktycznych o potwierdzonej skuteczności: „Wspólne kroki w Cyberświecie” (dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym) oraz „Moje życie, mój wybór” (dla młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie w stopniu lekkim). Autorka i współautorka licznych publikacji i artykułów z zakresu profilaktyki zachowań ryzykownych skierowanych do dzieci, młodzieży, rodziców i specjalistów. Od kilku lat prowadzi szkolenia z zakresu umiejętności psychologicznych dla specjalistów pracujących z dziećmi i młodzieżą.

 



 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *